Đa số các lĩnh vực như thời trang, mỹ thuật, kiến trúc thì trong xã hội dù là Đông hay Tây thường vẫn thường mặc nhiên xem các tính chất mềm mại, màu sắc điệu đà, chi tiết hoa lá, … là biểu hiện gần với nữ tính; còn những gì cứng cáp, thô ráp, khô lạnh… là nam tính. Từ đó tạo nên thói quen đám đông hay suy nghĩ, đánh giá, xem xét hiệu quả công việc sáng tạo theo giới tính, khiến các nữ kiến trúc sư gặp nhiều bất lợi và các thiết kế nội thất chung cư điểm chút nữ tính hay nhà cửa mà mang tiếng là “nữ tính” thì hay đồng nghĩa với yếu đuối, với “sến”!

Những quan niệm đó trở thành một cản trở tâm lý khiến các nhà thiết kế nữ cứ phải gồng mình lên để xóa bỏ định kiến, để đòi được đánh giá bình đẳng như các đồng nghiệp nam. Nhưng thực ra nữ tính là yếu tố khá quan trọng, là lợi thế lớn của họ, bởi sự cẩn trọng, tính chi tiết và độ nhạy cảm trong hành nghề. Cái họ cần tích lũy thêm có lẽ là các hiểu biết về kỹ thuật và sự từng trải xã hội, chứ không phải là thủ pháp biểu hiện thiết kế “mềm” hay “cứng”.

Thực sự khi tiếp xúc các gia chủ làm nhà, ta dễ dàng thấy giới nữ thường có xu hướng cụ thể hóa các vấn đề dù là nhỏ nhặt nhất thành nhiệm vụ thiết kế với những thiet ke noi that chung cu rõ ràng, mặc dù có thể đôi lúc họ sa đà vào tiểu tiết và thiếu cái nhìn tổng thể. Nhưng chính thuộc tính “đàn bà” ấy theo tôi lại giúp cho ngôi nhà bớt đi yếu tố xây cất thuận về lý tính mà thêm được chất cảm tính, biểu hiện được sống động thói quen sinh hoạt, tô đậm tính chất của một cái nhà hay tổ ấm nhiều hơn.

Dĩ nhiên không thể nói là các ông thì hời hợt hay thiếu chi li, nhưng có lẽ tố chất trời sinh vốn thế rồi nên khiến hai giới luôn thể hiện đúng vai trò “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”; làm khác đi thấy kỳ cục lắm, xáo trộn liền. Phòng khách, phòng làm việc hay không gian “ăn chơi” thì các ông nhiệt tình góp ý cho kiến trúc sư. Nhưng đến phần bếp núc, cây cối, giặt phơi… là phải “nhường trận địa” cho các bà ngay.

Không phải vô cớ mà thiết kế căn hộ cho người còn độc thân – dù là nam hay nữ – hầu như luôn nhẹ nhàng hơn thiết kế cho cả một gia đình. Hay nói cách khác, tính cách giới của chủ nhà khi có đầy đủ cả nam lẫn nữ sẽ thể hiện đúng bản chất của cuộc sống: phức tạp và hòa trộn, có âm có dương, có mâu thuẫn cần giải quyết, bù trừ cho nhau… và những điều đó luôn là bài toán khó mà mỗi nhà thiết kế khi hành nghề đều phải gặp, phải giải.

Những thành phần mang tính âm khác trong nếp nhà truyền thống Việt Nam như giếng nước, hồ bán nguyệt, ao sen, … vừa tiện dụng, vừa giúp khí hậu mát mẻ hơn, đồng thời lại là thành phần rất nên thơ, lãng mạn, rất ướt át, rất… hấp dẫn và gợi cảm trong nghệ thuật cảnh quan. Trai gái tát nước hát đối đáp, hẹn hò bên cầu ao giếng nước, qua cầu gió bay… đều nhờ những không gian âm tính ấy mà nên duyên.

Ngôi nhà hiện đại cùng với những thiết kế nội thất chung cư, sở dĩ không có giới tính rõ ràng nữa, cũng vì cấu trúc làng quê và thiên nhiên vốn không còn giữ được. Vì thế, chúng ta cần cố gắng có các giải pháp đưa thiên nhiên đến gần hơn cho mỗi ngôi nhà hiện nay, cũng là tăng thêm phần mềm mại, nữ tính, phần không thể thiếu trong cuộc sống. Ngôi nhà thiếu thiên nhiên đích thực cũng như người đàn ông loay hoay đi tìm một nửa của mình mà không gặp vậy.