Vì sao nên lợp ngói bằng hệ vỉ kèo thép
Nói về cấu trúc mái, các chuyên gia chia làm hai loại chính là mái có cấu trúc đóng (gọi tắt là mái đóng) và mái có cấu trúc mở (mái mở). Tại Việt Nam, theo khảo sát của chúng tôi, hiện tỷ lệ mái nhà dạng mở đang ngày càng có xu hướng tăng lên. Đặc biệt , xu thế sử dụng mái mở ngày càng thịnh hành ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Trong bài này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu thế nào là mái đóng/ mái mở; các tính chất vật lý chủ yếu và thử phân tích nguyên nhân tại sao mái mở ngày càng được sử dụng nhiều ở Việt Nam.

MÁI NHÀ CẤU TRÚC MỞ
Mái có cấu trúc mở là mái không có một lớp ngăn cản nước hay chống thấm dột nào khác ngoại trừ ngói lợp. Nghĩa là bên dưới ngói không còn một lớp nào khác. Mái mở thường sử dụng hệ kèo – rui – mè để gắn vật liệu lợp. Việc tính toán kết cấu kèo – rui – mè xin để dành cho các kỹ sư kết cấu, Chúng ta chỉ bàn đến vai trò của ngói lợp trong hệ mái.
Trong hệ mái mở có hai vấn đề đặt ra:

  • Độ an toàn bền vững của kết cấu hệ khung giàn. Ở đây có 3 phương án chủ yếu để mọi người lựa chọn.

+ Hệ kết cấu vì kèo khung gỗ:
. Ưu điểm: Kiến trúc thân thiện, đẹp và sang trọng.
. Nhược điểm: Là vật liệu dễ cong vênh mối mọt…, là sản phẩm phải thường xuyên bảo dưỡng định kỳ.
+ Hệ kết cấu vì kèo thép đen, hộp
. Ưu điểm: Giá rẻ với khoản đầu tư ban đầu
. Nhược điểm: Với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam rất nhanh bị han rỉ nhất là ở các vị trí mối hàn, nên cần phải bảo dưỡng định kỳ. Thi công hệ này thường thợ làm theo kinh nghiệm chứ không tính toán về kết cấu chịu lực.
+ Hệ kết cấu vì kèo thép nhẹ cường độ cao
. Là thép hợp kim nhôm kẽm cường độ cao, không bị biến dạng theo thời gian sử dụng
. Liên kết hoàn toàn bằng ốc vít chịu lực, không phải hàn nên không cần bảo dưỡng sơn sửa trong quá trình sử dụng

  • Khả năng chống dột, chống rò rỉ nước: Phụ thuộc hoàn toàn vào ngói lợp. Nếu ngói lợp không đảm bảo công năng ngăn cản nước thâm nhập vào phần dưới mái, nước sẽ dễ dàng vào nhà, chảy giọt lên trần và thế là mái bị dột. Bạn sẽ điên đầu vì đủ thứ phiền toái mà một cái mái dột có thể gây nên. Ngói lợp trong hệ mái mở, vì thế, thường được gọi là “ngói chức năng” (functional tile). Bởi không có một lớp nào bên dưới mái ngói, mái nhà có cấu trúc mở cho phép luồng không khí nóng ở phần áp mái thoát ra ngoài qua đoạn chồng nhau giữa các viên ngói. Vì vậy, người ta vẫn gọi mái nhà có cấu trúc mở là mái biết thở.

Mái nhà có cấu trúc mở:
– Ngói lợp đảm bảo công năng là chính
– Mái nhà biết thở
MÁI NHÀ CẤU TRÚC ĐÓNG ( Đổ bê tông mái dốc dán ngói )
Mái nhà có cấu trúc đóng là mái có một lớp vật liệu chống nước phía dưới ngói lợp. Lớp vật liệu này có thể là một mái bê tông, như người dân Việt Nam vẫn chuộng sử sụng, cũng có thể là một lớp tôn sóng, một lớp sàn gỗ hay là tấm giấy dầu chống thấm.
Đặc điểm của mái cấu trúc đóng hoàn toàn đối lặp với mái cấu trúc mở. Ngói lợp không đảm nhiệm công năng che nắng che mưa mà mang tính trang trí là chính. Dù rằng ngói không thực hiện đúng công năng của mình, mái nhà của bạn cũng chẳng bị hề hấn gì bởi phía dưới lớp ngói đã có một lớp vật liệu khác làm nhiệm vụ ngăn nước. Có thể nói rằng, trong những trường hợp này, ngôi nhà của bạn được bảo vệ đến hai lớp. Tuy nhiên, sử dụng hai tầng bảo vệ không có nghĩa là mái nhà của bạn được đảm bảo chống dột hoàn toàn bởi nếu không cẩn trọng, cả hai lớp bảo vệ này đều có thể bị “thủng”, nghĩa là, nước vẫn có thể thâm nhập vào nhà dễ dàng. Cũng bởi mái nhà “không biết thở” nên người ta gọi mái nhà có cấu trúc đóng là mái chết (dead roof).
Mái nhà có cấu trúc đóng:
– Ngói lợp thiên về tính trang trí
– Mái không thở